ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 Μια σύντομη παρένθεση

Το αρχείο Nani και οι εκμισθώσεις γαιών στον Θεολόγο και την Κτητόρισσα κατά τη Β΄ Ενετοκρατία

Κατά τη Β΄ Ενετοκρατία (1687–1715), η επαρχία του Μυστρά εντάχθηκε στο Regno di Morea, τη νέα διοικητική οργάνωση που εγκαθίδρυσε η Βενετική Δημοκρατία στην Πελοπόννησο μετά την κατάκτησή της. Η βενετική διοίκηση, επιδιώκοντας την ανασυγκρότηση της οικονομίας και την αποκατάσταση της αγροτικής παραγωγής, προχώρησε στη συστηματική καταγραφή και αξιοποίηση των εγκαταλειμμένων οθωμανικών περιουσιών, οι οποίες περιήλθαν στη δημόσια περιουσία του κράτους. Οι περιουσίες αυτές –καλλιεργήσιμες εκτάσεις, ελαιώνες, αμπελώνες, κατοικίες, νερόμυλοι, φούρνοι και άλλες παραγωγικές εγκαταστάσεις– εκμισθώνονταν, συνήθως για τετραετή περίοδο, κυρίως σε κατοίκους της περιοχής, ώστε να εξασφαλιστεί η συνέχιση της παραγωγής και η δημιουργία σταθερών δημοσίων εσόδων. Η πολιτική αυτή αποτέλεσε βασικό εργαλείο της οικονομικής και διοικητικής οργάνωσης της Λακωνίας, ενώ το αρχείο Nani αποτελεί μία από τις σημαντικότερες πρωτογενείς πηγές για τη μελέτη της, καθώς καταγράφει με ιδιαίτερη λεπτομέρεια τις εκμισθώσεις, τους μισθωτές, τη διάρκεια των συμβάσεων και τα αντίστοιχα μισθώματα στην ευρύτερη περιοχή του Μυστρά.

Από το αρχείο Nani, το οποίο αφορά την εκμίσθωση γαιών από τη βενετική διοίκηση, απαντώνται δύο εγγραφές στην περιοχή μας

1η εγγραφή: «Όλα τα προαναφερθέντα κτήματα, που βρίσκονται μέσα στα όρια του χωριού Θεολόγος (Villa Theologo), είναι εκμισθωμένα στον Παναγή Λεπτίλο, με αριθμό μίσθωσης 110, για τέσσερα έτη, έναντι ετήσιου μισθώματος 48…»

2η εγγραφή: «Όλα τα κτήματα του μακαρίτη Giovanni ..., που βρίσκονται στα όρια του χωριού Ktittoriso, είχαν εκμισθωθεί στον Γιάννη Ασούλη (Gianni Asuli), για τέσσερα έτη, με ετήσιο μίσθωμα 120 ρεάλια…».